Στις δυτικές υπώρειες του κατάφυτου βουνού των Σκάρων απλώνεται το μικρό οροπέδιο του Αλέξανδρου όπου γύρω του βρίσκονται οι τρεις μικροί παραδοσιακοί οικισμοί, Κολυβάτα, Αλέξανδρος και Κιάφα.

   «Νήιον  υλήεν»(το δασωμένο Νήιον) είναι η ονομασία των Σκάρων στον Όμηρο κατά τη θεωρία του Δαίρπφελντ ο οποίος θέλει τη Λευκάδα ως την ομηρική Ιθάκη.

    Η περιοχή ονομάστηκε «Αλέξανδρος» κατά μία εκδοχή, προς τιμήν του Επισκόπου Αλέξανδρου, ενός εκ των τριών Αγίων Πατέρων οι οποίοι μετά την Α’ οικουμενική σύνοδο της Νίκαιας κατέφυγαν στην περιοχή και μόνασαν στο Ασκητήριο που βρίσκεται στη διαδρομή από τη Νικιάνα στον Αλέξανδρο(Ασκητήριο των Αγίων Πατέρων).Κατά την άλλη εκδοχή που θέλει τους πρώτους κατοίκους του οικισμού να έρχονται από τη Σερβία, ο Αλέξανδρος πήρε το όνομα του προς τιμήν του τότε πρίγκιπα και διαδόχου του σερβικού θρόνου Αλέξανδρου.

    Ο Αλέξανδρος είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά της Λευκάδας(12ος-14ος αιώνας) και στα όρια του αναπτύχθηκαν τρείς οικισμοί τα Κολυβάτα, τα Μαυροϊνάτα και τα Κοκλάτα (ονομασίες που επικράτησαν από τα πολυάνθρωπα γένη που ζούσαν σ’αυτούς) οι οποίοι με την πάροδο του χρόνου πήραν τις σημερινές τους ονομασίες Κολυβάτα, Αλέξανδρος και Κιάφα αντίστοιχα. Και οι τρεις οικισμοί οι οποίοι συντίθενται από τα χαρακτηριστικά τυπικά αγροτικά πέτρινα κτίσματα(κατά κανόνα διώροφα),λιτά στη μορφή τους, συνιστούν αξιόλογα οικιστικά σύνολα με μεγάλο ενδιαφέρον τόσο από αρχιτεκτονικής και μορφολογικής όσο και από αισθητικής απόψεως.

   Αξιόλογοι είναι και οι Ναοί που υπάρχουν στους οικισμούς αυτούς, ο Άγιος Νικόλαος στα Κολυβάτα, ο Άγιος Σπυρίδωνας και ο Άγιος Δημήτριος στον Αλέξανδρο και η Παναγία στην Κιάφα.

    Ο Αλέξανδρος είναι ο μεγαλύτερος από τους τρείς οικισμούς και παρουσιάζει το μεγαλύτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον έχει μάλιστα αξιολογηθεί από το Υπουργείο Χωροταξίας ως 100%παραδοσιακός.Υπήρξε το κέντρο της κοινωνικής ζωής της περιοχής με το πρώτο Δημοτικό Σχολείο που λειτούργησε σε χωριό της Λευκάδας και μάλιστα με έξοδα των κατοίκων του, με Αστυνομικό τμήμα και το Κοινοτικό κατάστημα του Διαμερίσματος. Σήμερα διατηρεί 15 μόνιμους κατοίκους και αρκετούς περιστασιακούς, τον επισκέπτονται όμως κατά διαστήματα και πρώην κάτοικοι του είτε για να συντηρήσουν τα σπίτια τους είτε να φροντίσουν τα κτήματα τους και κυρίως τ’ αμπέλια τους από τα οποία είναι γεμάτη η περιοχή.

Τα Κολυβάτα, ο οικισμός που είναι χτισμένος κυριολεκτικά πάνω στην πλαγιά των Σκάρων, είναι πνιγμένος στο πράσινο ενώ μπροστά στη μικρή πλατεία, η ταβέρνα της Μαρίας με τη γευστική σπιτική κουζίνα με ζαρζαβατικά από το μποστάνι της και την καλή καρδιά, είναι έτοιμη να δεχθεί στη λουλουδιασμένη αυλή της κάθε οδοιπόρο και φυσιολάτρη που επισκέπτεται την περιοχή. Ακριβώς πάνω από τον οικισμό βρίσκεται το ιστορικό μοναστήρι του Αγ. Γεωργίου με τον ομώνυμο Ναό του οποίου η ίδρυση ανάγεται στους βυζαντινούς χρόνους και το οποίο σήμερα δυστυχώς είναι εγκαταλειμμένο και ερειπωμένο.

   Η Κιάφα, ο μικρότερος οικισμός με μόλις επτά σπίτια, βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του οροπεδίου (470 μ.)και απ’ εκεί μπορεί κανείς να απολαύσει τη θέα προς τον κόλπο του Νυδριού, το Μεγανήσι και πιο κει την Ιθάκη και την Κεφαλονιά. Το όνομα του οικισμού, κατά μία εκδοχή, οφείλεται σε εποίκους που ήλθαν από το Σούλι εκδιωγμένοι από τον Αλή Πασά.

    Τις τελευταίες δεκαετίες η ανάπτυξη του τουρισμού στο νησί παρέσυρε και τους κατοίκους των οικισμών αυτών οι οποίοι τους εγκατέλειψαν και έτσι, από τη δυτική πλευρά των Σκάρων βρέθηκαν στην ανατολική, εκεί που το βουνό συναντά τη θάλασσα όπου προοδευτικά αναπτύχθηκε ο παραθαλάσσιος τουριστικός οικισμός της Νικιάνας.

    Η εγκατάλειψη όμως των χωριών αυτών έδωσε την ευκαιρία σε νέους εποικιστές οι οποίοι καθώς διέγνωσαν το κάλος και την ιδιαίτερη αύρα της περιοχής αλλά και την ηρεμία και τη γαλήνη του αμόλυντου τοπίου, αγόρασαν και αναστήλωσαν αρκετά από τα εγκαταλειμμένα σπίτια των οικισμών. Έτσι στον Αλέξανδρο και τα Κολυβάτα  έχουν εγκατασταθεί αρκετοί ξένοι(Γερμανοί, Αυστριακοί, Άγγλοι) ενώ στην Κιάφα, τρία διατηρητέα πέτρινα κτίσματα έχουν μετατραπεί στον παραδοσιακό ξενώνα « Νήϊον», με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον, την παράδοση και τον πολιτισμό της περιοχής.

   Ακόμα, γνωστοί άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών, Συγγραφείς, Ζωγράφοι, Σκηνοθέτες, Μουσικοί έχουν αποκτήσει σπίτια στους τρεις οικισμούς και κατοικούν εκεί κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα.

    Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί στον Αλέξανδρο αρκετές, ιδιαίτερες και αξιόλογες δραστηριότητες όπως το εργαστήριο παραγωγής βοτάνων του Άρη και της Μπριγκίττε, η  βιολογική καλλιέργεια αρωματικών φυτών «αγρόθεν» από την Ασπασία και τον Μελλά ενώ λειτουργεί από παλιότερα το εργαστήρι αναπαλαίωσης επίπλων-αντικών του Θοδωρή. Τέλος ο Σύλλογος φίλων Αλεξάνδρου «ΦΗΓΟΣ», με ξεχωριστή παρουσία και δραστηριότητα στη Λευκάδα, αποτελεί ένα από τα « καμάρια» του Αλέξανδρου.

ΦΗΓΟΣ: συνεργαζόμενο σωματείο με τα σωματεία:

  • ΕΛΛΕΤ(Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού), www.ellet.gr
  • Πανεπιστήμιο των Ορέων της Κρήτης. www.panoreon.gr

-Cafe’ “Φηγός".

Λειτουργεί από το Νοέμβριο του 2014 το cafe’ “Φηγός", ένα ανοιχτό φόρουμ αναψυχής, προβληματισμού και διαλόγου όπου με χαλαρή διάθεση και με αφορμή την ανάγνωση κάποιου κειμένου, λογοτεχνικού η άλλου η την προβολή μιας ταινίας η ενός ντοκιμαντέρ η με οποιαδήποτε άλλη αφορμή, ασήμαντη η σημαντική, συζητάμε για θέματα που μας αφορούν.

 Η προσμονή για συνεύρεση και συναναστροφή, η ευκαιρία για έκφραση και ανταλλαγή απόψεων και ιδεών, η όμορφη και πολιτισμένη ατμόσφαιρα, η καλή καρδιά και η συμμετοχικότητα (στις δουλειές, τα καλούδια και τα φιλέματα) προεξοφλούν ζεστές και όμορφες βραδιές.

 Το cafe’ "Φηγός" στεγάζεται στο ανακαινισμένο σχολείο του Αλέξανδρου χωρίς να αποκλείονται και οι συναντήσεις… εκτός έδρας, σε ένα cafe’ της Λευκάδας π.χ. η σε κάποιον άλλο φιλόξενο χώρο.

-ΕΝΕΡΓΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ:

1)Η πρωτοβουλία του "Φηγός" για την αναβίωση της υφαντικής τέχνης στη Λευκάδα(βλ. βήμα κοινων. προβλημ.)

2)Η πρόταση του "Φηγός" για την αξιοβίωτη ανάπτυξη της ορεινής Λευκάδας(βλ. βήμα κοινων. προβλημ.) 

Επαφή

administrator Αλέξανδρος
31080
Λευκάδα
2645041624, 6944355826 Νίκος Κονδυλάτος
2645071038, 6941411327 Ζώης Μανωλίτσης
info@fhgos.com